Yumurtanın Yararları ve Zararları Hakkında Bilgi

Yumurtanın Faydaları

Kolesterole etkisi nedeniyle en çok tartışılan gıdalardan biri olan yumurta son yıllarda “faydalı” gıdalar arasındaki yerini yavaş yavaş geri almaya başladı. Yumurtanın kötü şöhretinin nedeni içerdiği kolesterol miktarıdır.

Ancak günümüzde yapılan araştırmalar yumurtada bulunan kolesterolün kötü kolesterolü yükseltmediği ve aksine iyi kolesterolü yükselttiğini ortaya koyuyor.
1 orta boy yumurta yaklaşık 186mg kolesterol içeriyor. Bu miktar sağlıklı bir kişinin 1 günde alması gereken kolesterol miktarının yaklaşık yarısı.
Yani günde 1 yumurta yemek yüksek kolesterole neden olmuyor ancak, kolesterolün tehlikeli boyutlara çıkmaması için gün boyu tükettiğiniz yumurta dışındaki gıdalara da özen göstermelisiniz.
Yüksek kolesterol nedeniyle düzenli olarak ilaç kullanıyorsanız ve yumurta yiyip yememek konusunda tereddütte kalıyorsanız doktorunuza danışabilirsiniz.

Yumurtanın Sağlığa Faydaları



Protein: Yumurtanın en büyük özelliklerinden biri kırmızı ete oranla çok daha ucuz bir “kaliteli” protein kaynağı olması. 1 orta boy yumurta 5.5 gram protein içeriyor ve bu miktar günlük protein ihtiyacının %11’ini karşılıyor. Illinois Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmaya göre yumurta özellikle sporcularda kas kitlesinin artması ve enerjinin korunması için tüketilebilecek en faydalı besinlerden biri. Aynı araştırma haftada 6 adet yumurta yemenin vücudun enerji üretimini belirgin oranda arttırdığını ortaya koyuyor.

Omega 3: Kalp hastalıkları, kanser, artrit gibi kronik hastalıklara yakalanma riskini düşüren omega3 yağ asitleri genel sağlığımızı korumak için kritik öneme sahiptir ancak vücudumuz tarafından üretilmez. Eksikliğinde halsizlik, hafıza zayıflığı, cilt kuruluğu, kalp hastalıkları ve kan dolaşımının zayıflaması gibi sorunlara neden olan omega 3 yumurtada önemli oranda bulunmaktadır. 1 orta boy yumurta (omega 3 ile zenginleştirilmemiş normal yumurta) 32.6 mg omega 3 yağ asidi içerir.

B Vitamini: Kasların ve kalbin normal fonksiyonunu devam ettirmesi için önemli olan B1 ve B2 vitaminleri, sinir ve sindirim sistemleri tarafından kullanılan B3 vitamini, normal bir büyüme ve gelişim için gerekli olan B5 ve B12 vitaminleri, gıdalar yoluyla alınan proteinin vücut tarafından işlenmesinde kullanılan ve bağışıklık sistemi için gerekli olan B6 vitamini, hormon üretiminde kullanılan B7 vitamini ve hücrelerin DNA üretiminde kulanılanB7 vitamini, yani tüm B vitaminleri yumurtada bulunmaktadır. B kompleks vitaminlerini yetersiz olarak almak böbrek hastalıkları, tip 2 diyabet, katarakt, kalp hastalıkları, meme kanseri, kolon kanseri, pankreas kanseri gibi son derece ciddi hastalıklara yakalanma riskini arttırmaktadır. Yumurtayı özellikle B7 ve B12 vitaminleri için tüketebilirsiniz.

Kolin: Yumurta, B kompleks vitaminlerinden biri olan ve vücudun normal fonksiyonlarını yerine getirmesi için oldukça önemli bir bileşen olan “kolin” bakımından en zengin gıdalardan arasında yer almaktadır. Yetişkin erkekler için 550mg, kadınlar içinse 450mg günlük kolin alınması önerilmekle birlikte ortalama bir diyette genellikle bu rakamın altında kalınmaktadır. Hücre yapısının korunması, sinir hücreleri arasında iletişimin korunması, yağların kan yoluyla karaciğere taşınması gibi önemli fonksiyonları olan kolinin eksikliğinde damar tıkanıklığı, karaciğer hastalıkları ve nörolojik hastalıkların riski artmaktadır. 1 adet büyük boy yumurta ortalama 80-100mg kolin içerir.

Selenyum: Selenyum minerali yeterli miktarda alınmadığında hipotrioid, halsizlik, zihin zayıflığı gibi sorunlar görülebilir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) günlük selenyum tüketimini 70mcg (mikrogram) olarak önermektedir. 1 orta boy yumurtanın yaklaşık 14 mcg selenyum içerdiği göz önüne alındığında 1 adet yumurtanın günlük selenyum ihtiyacının %20’sini karşıladığı söylenebilir.

Yüksek Tansiyon: Son yapılan araştırmalarda yumurta akında bulunan “peptit” adlı bileşenin yüksek kan basıncının düşürülmesinde etkili olduğu sonucu elde edilmiştir. Proteinin yapı taşlarından biri olan peptit “anjiyotensin-çevirici enzim (ACE)” olarak bilinen ve yüksek tansiyonun başlıca nedeni olan enzimin üretimini baskılıyor.

D Vitamini: Uzun dönemli eksikliğinde çocuklarda astım, yetişkinlerde bilişsel zayıflama, kanser, kalp ve damar hastalıkları riskini attıran D vitamini için en iyi kaynak güneş ışınlarıdır.
Uzmanlar günde 10-15 dakika güneşe çıkmanın D vitamini eksikliğini önleyeceğini belirtiyorlar. Ancak az güneş alan bir iklimdeyseniz ve D vitamini takviyesi kullanmak istemiyorsanız D vitamini içeren gıdaları daha çok tüketmeniz gerekebilir. Yumurta, D vitamini içeren nadir gıdalardan biridir ve 1 orta boy yumurta günlük D vitamini ihtiyacının %4’ünü karşılar.
D vitamini içeren diğer bazı gıdalar ise şöyle; balık, balık ciğeri, istiridye, şarküteri ürünleri ve mantar çeşitleri.

Yumurtanın Zararları Nelerdir?

Yumurta kimi zaman kişilere çeşitli durumlarda bazı zararlara sebebiyet vermektedir. Bu durumlar ise şöyle sıralanmaktadır;

1. Aşırı Kalori

Bir yumurta yaklaşık 75 kaloriye sahiptir. Üç pişmiş yumurta ile kahvaltı yaptığınızı düşünürsek eğer yaklaşık olarak 225 kalori alacağınız anlamına gelmektedir. Eğer bu denli çok yumurta tüketmek, zamanla kalori alımını artırarak, kilo alımına yol açabilir. Bu vücut ağırlığı üzerinde genelleme yapacak olursak eğer 3.500 kalori gibi bir rakama tekabül etmektedir. En az üç hafta boyunca günde üç yumurta yiyen bir birey 1 kilo ve fazlasını kolaylıkla alabilmektedir.

2. Yağ İçeriği

Günlük olarak çok yumurta tüketmek yağ alımını artırır. Yağda çözünen vitaminlerin belli bir miktarı absorbe edilmektedir. Belli hormonları üretmek ve diğer işlevlerini gerçekleştirmek için bazı yağlara ihtiyacımız vardır. Ancak çok fazla yağ, özellikle yumurtada bulunan doymuş yağ zararlı olabilir ve kalp hastalığı riskini artırabilir. Yapılan araştırmalar kapsamında beslenme kurallarına göre, yağdan 20 ile 35 oranında kalori arasında almamız gerektiği ve günlük 44 ile 77 gram yağ alabileceğimizi ifade etmişlerdir. Büyük bir yumurta, yaklaşık olarak 5 gram yağ sağlar. 2.000 kalorilik bir diyet için kahvaltıda üç pişmiş yumurta tüm gün boyunca kalori miktarının yüzde 35 kadarını karşılamaktadır.

3. Yüksek Kolesterol

Günlük bazda yumurta tüketmek, kolesterol miktarını aşırı miktarda etkilemektedir. Eğer kolesterol kanınızda çok fazla miktarda bulunuyorsa, arter duvarlarını olumsuz yönde etkilemeye başlayacaktır. Arterlerde oluşan sorunlar ise, onların sert olmasına ve kan pıhtılaşmasının oluşmasına neden olmaktadır. Kalbin kan basıncını arttırarak, kanı itmek için daha fazla çalışmasına neden olmaktadır. Kolesterolün bu zararlı etkileri ise kalp krizi ve kalp hastalığı riskini artırır. Zaten yüksek kolesterol varsa günlük kolesterol alımını en az 300 miligram veya 200 miligram altında tutmanız gerekmektedir. Büyük yumurtalar ise kolesterol açısından yaklaşık 185 miligram içerir. Her gün birden fazla yumurta yiyen bir kişi günlük kolesterol limitinin üzerine çıkmaktadır. Diyet programınızın içine et, deniz ürünleri ve süt ürünleri de dahil olmak üzere günlük gıdalar ekleyerek kolesterolünüzü dengede tutabilirsiniz.

4. Kalp Hastalıkları

LDL kolesterol, LDL partikülleri arter duvarlarına kendi yağ moleküllerini taşımaktadırlar. Tüm LDL partikülleri eşittir ve boyutu farklı olmakla beraber alt tipleri bulunmaktadır. Yapılan araştırmalar kapsamında yoğun LDL parçacıkları olan kişiler çoğunlukla büyük LDL partiküllerine sahip insanlardan daha fazla kalp hastalığı riskine sahiptirler. Bu kapsamda aşırı yumurta yemek bazı kişilerde bu kalp hastalıklarına neden olabilmektedir.

5. Diyabet

Yumurta yemek, ölçülebilir 2 tip diyabet gelişme riskini artırır. Örneğin, yeni bir çalışma kapsamında, bir hafta içerisinde 3 ile 5 yumurta yiyen bir kişinin, normal bir insana göre diyabet olma riskinin iki kat yüksek olduğu bulunmuştur. Gün içerisinde 5 veya daha fazla yumurta tüketen kişilerin normal kişilere göre ölümcül bir hastalık bulma riskleri de üç kat daha fazladır.

6. Damar Sorunları

Yapılan araştırmalara göre yumurta, sigara içmenin damarlarınıza verdiği etkinin aynısını vermektedir. Yumurta damarlarınızı engelleyerek plak büyümesine katkıda bulunur. Bu çalışmada yumurta sarısı üzerinde durulmuştur ve yumurtanın sarısının tüketiminin kalp krizine ve felce neden olduğu bulunmuştur. Ayrıca ölümcül plak gelişimini hızlandırdığı da tespit edilmiştir.

7. Karaciğer Hastalıkları

Yumurta aynı zamanda alkole bağlı olmayan, yağlı karaciğer hastalığına da neden olabilmektedir. Yumurtadaki yağlar doğrudan ölüme, enflamasyon ve sonunda ölümcül karaciğer sirozuna neden olarak karaciğerinize zarar verebilir. Yumurta sarısında konsantre kolesterol bulunduğundan doğrudan karaciğere zarar vermektedir.

8. Salmonella

Salmonella, kötü gıda zehirlenmesine neden olan hastalık yapıcı bir bakteridir. Salmonella bakterileri, Hastalık Kontrol Merkezi (CDC)’ne göre, bu bakteriler hem dışarıda hem de yumurta içinde bulunur. CDC, sadece iyice pişmiş yumurtaları yemenizi önermektedir ve “su ve sabun ile ellerinizi tüm gıda ile temas eden yüzey alanlarını (tezgahlar, mutfak eşyaları, yemekleri ve kesme tahtaları) dikkatlice yıkamanız gerektiğini söylemektedir.

9. Alerjiler

Yumurta bazı kişilerde alerjilere neden olmaktadır. Alerjiler ise kimi zaman kişileri oldukça kötü etkilemektedir. Yumurta alerjisi belirtileri genellikle yumurta veya yumurta içeren yiyecekler yedikten sonra birkaç saat içinde veya birkaç dakika sonrasında oluşabilmektedir. Belirti ve bulgular hafiften şiddetliye kadar değişen ve deri döküntüleri, ürtiker, burun tıkanıklığı, kusma veya diğer sindirim sorunları gibi sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. Yumurta alerjisinin hayatı tehdit eden bir reaksiyonu ise, nadiren de olsa, anafilaksiyona neden olmasıdır.
Eğer yumurta alerjilere sahipseniz, doktora giderek uygun diyet programlarını hazırlamanız gerekmektedir.

10. Cilt Rahatsızlıkları

Yumurta bazı kişilerde deri iltihabı veya kurdeşen gibi cilt sorunlarına neden olmaktadır. Bu durum genellikle yumurtaya alerjisi olan kişilerde veya yumurtanın çok tüketilmesi sonucunda gerçekleşmektedir.

Yumurtanın Zararlarından Korunmak İçin Ne Gibi Önlemler Almalıyız?

Yumurtanın sizler üzerinde oluşturduğu kötü etkilerini yok etmek için bazı küçük önlemler almanız gerekmektedir. Bunun yanı sıra bazı yaşam tarzı değişikliklerini de yapmanız gerekmektedir. Bunlar ise şöyle sıralanmaktadır;

  • Yumurtaların etiketlerini dikkatle okuyun. Son kullanma tarihi ve seri numaralarını mutlaka kontrol etmeniz gerekmektedir. Son kullanım tarihi geçmiş olan yumurtalar sağlık açısından oldukça riskli bir gıda olmaktadır.
  • Dışarıdan yemek yerken dikkatli olun. Dışarıda yapılan yumurtalı gıdalar ve yumurta proteinleri içeren yemekler konusunda tamamen emin olduğunuz yerlerden yemeye özen gösteriniz.
  • Yumurta sorunlarınız kapsamında bilinçli olunuz.
  • Eğer emziren bir anne iseniz ve çocuğunuzun bir yumurta alerjisi varsa, sütünüzden bebeğinize proteinler geçtiği için bazı tepkilere yol açabilmektedir.
  • Ayrıca yumurta ile herhangi bir işlem yaptıktan sonra ellerinizi güzel bir şekilde yıkamanız gerekmektedir.
  • Özellikle yaz aylarında yumurtalarınızı buzdolabında saklamanız gerekmektedir.

Kaynak
evdesifa.com
iyigelenyiyecekler.com